Κλεόπας Ηλίε: "Οἱ ὀκτὼ πειρασμοὶ μοναχῶν καὶ λαϊκῶν"

Πατέρες καὶ ἀδελφοί,

Ὁ μοναχὸς καὶ ὁ ἀγωνιστὴς χριστιανὸς εἶναι πνευματικοὶ μαχητὲς σὲ κάθε στιγμὴ τῆς ζωῆς τους ἀπὸ τὴν γέννηση μέχρι τὸν θάνατό τους. Εἶναι ὅμως ἀνάγκη νὰ γνωρίζουμε τὴν τέχνη αὐτοῦ τοῦ ἀοράτου πολέμου καὶ ἀπὸ ποῖα μέρη ἔρχεται ἐναντίον μας ὁ νοητὸς ἐχθρός.

Ὁ ἅγιος Μελέτιος ὁ Ὁμολογητὴς μᾶς λέγει ὅτι ὁ πειρασμὸς ἔρχεται ἀπὸ ἕξι σημεῖα ἐναντίον μας, ἐνῶ ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης γράφει ἀπὸ ὀκτώ, δηλ. ἀπὸ ἐπάνω καὶ ἀπὸ κάτω, ἀπὸ δεξιὰ καὶ ἀριστερά, ἀπὸ ἐμπρὸς καὶ πίσω καὶ ἀπὸ μέσα καὶ ἔξω.

Πατρώνος Γεώργιος: Οι προεκτάσεις της "ερήμου" και των πειρασμών του Ιησού

Διαβάστε επίσης: 
Πατρώνος Γεώργιος: Το νόημα των πειρασμών του Ιησού
Πατρώνος Γεώργιος: Ο πρώτος πειρασμός του Ιησού
Πατρώνος Γεώργιος: Ο δεύτερος πειρασμός του Ιησού
Πατρώνος Γεώργιος: Ο τρίτος πειρασμός του Ιησού  

Οι τρεις αυτοί πειρασμοί του Ιησού στην έρημο εκφράζουν, όπως είδαμε, και τους μεγάλους κι αιώνιους πειρασμούς της ανθρωπότητας, αλλά και του καθενός ανθρώπου στην προσωπική του ζωή. Ο διάβολος μετά την έντονη αποπομπή του από τον Ιησού, "ὕπάγε ὀπίσω μου, σατανᾶ", εγκατέλειψε βέβαια την κατά μέτωπο αντιπαράθεσή του, αλλ' εισήλθε σε μια νέα τακτική, πιο δόλια και πιο επικίνδυνη, εκείνης της "διαβολής" και του κρυφού πολέμου. Όπως επεσήμανε και ο ευαγγελιστής Λουκάς, "Ο Διάβολος απέστη απ' αυτού άχρι καιρού" (Λουκ. 4, 13), δηλαδή ωσότου έρθει και πάλι η ώρα  η δική του, του σκότους και της καταστροφής, για να ξαναχτυπήσει και να συντρίψει τον Ιησού με τον σταυρό και τον θάνατο.

Πατρώνος Γεώργιος: Ο τρίτος πειρασμός του Ιησού

Διαβάστε επίσης: 
Πατρώνος Γεώργιος: Το νόημα των πειρασμών του Ιησού
Πατρώνος Γεώργιος: Ο πρώτος πειρασμός του Ιησού
Πατρώνος Γεώργιος: Ο δεύτερος πειρασμός του Ιησού

Τέλος ο τρίτος πειρασμός αποτελεί την αποκορύφωση όλων των πειρασμών και αποσκοπεί στην καθολική αλλοτρίωση του πνευματικού ανθρώπου με το δέλεαρ της εξουσίας. Έτσι, ο πειρατής διάβολος προσπαθεί ν' αποπροσανατολίσει και αυτόν τον Ιησού από την πνευματική και σωτηριολογική του αποστολή, εμβάλλοντας την ιδέα ενός άκρατου ιστορικού και κοινωνικού μεσσιανισμού. Είναι πολύ χαρακτηριστικό, ότι ο πειραστής κατ' αρχήν δεν προσπαθεί ν' αποτρέψει τον Ιησού να γίνει Μεσσίας, αλλά επιχειρεί να θέσει υπό έλεγχο την αποστολή του μέσα στον κόσμο κάτω από την δική του εξουσία και τη δική του κυριαρχία: "πάλιν παραλαμβάνει αὐτόν ὁ διάβολος εἰς ὄρος ὑψηλόν λίαν, καί δείκνυσιν αὐτῶ πάσας τάς βασιλείας τοῦ κόσμου καί τήν δόξαν αὐτῶν· καί λέγει αὐτῶ· ταῦτα σοι πάντα δώσω, ἐάν πεσών προσκυνήσης μοι"(Ματθ. 4, 8-9). Εδώ, πράγματι, ανακεφαλαιώνεται ο πειρασμός της εξουσίας και της δύναμης και αναβαθμίζεται η τάση του ανθρώπου να θέσει υπό την εξουσία του "πάσας τάς βασιλείας του κόσμου καί τήν δόξαν αὐτῶν", ως κυριαρχική έφεση στη διαμόρφωση του ήθους και του σκοπού της ζωής του. 

Πατρώνος Γεώργιος: Ο δεύτερος πειρασμός του Ιησού

Διαβάστε επίσης: 
Πατρώνος Γεώργιος: Το νόημα των πειρασμών του Ιησού
Πατρώνος Γεώργιος: Ο πρώτος πειρασμός του Ιησού

(πρώτη φορά στο διαδίκτυο)

Ο δεύτερος πειρασμός είναι πνευματικότερος και γι' αυτό δυσκολότερος από τον πρώτο. Πρόκειται για τον πειρασμό της συνειδητοποίησης της δυνατότητας του ανθρώπου να κοινωνεί με τον Θεό και την διάθεσή του να "ελέγξει" αυτή τη σχέση, ώστε να την χρησιμοποιεί κατά τις προθέσεις του και τα εγκόσμια συμφέροντά του. Πρόκειται για τον πειρασμό, όπως θα λέγαμε σήμερα, των "εμπόρων του πνεύματος", έναντι του πειρασμού των "εμπόρων του χρήματος" της προηγούμενης περίπτωσης. Ο πειρασμός αυτός αναφέρεται σ' εκείνους που θέλουν να "εκμεταλλευτούν" κάθε πνευματική αξία και να χρησιμοποιήσουν προς όφελός τους κάθε πνευματική θέση και εξουσία που κατέχουν. 

Πατρώνος Γεώργιος: Ο πρώτος πειρασμός του Ιησού

(για πρώτη φορά στο διαδίκτυο)

Και τώρα αναλυτικότερα πάνω στη σημασία των πειρασμών. Ο πρώτος πειρασμός είναι εκείνος της πείνας και της δίψας, ο καθημερινός βιολογικός πειρασμός, που συνιστά το σύνολο των προβλημάτων και θεμάτων του βίου. Η καθημερινή ανάγκη, που καταλήγει να παίρνει κυριαρχική μορφή στη ζωή και στην ιστορία της ανθρωπότητας, εκφράζεται με τον πειρασμό της πείνας και είναι ο πρώτος και ο μεγάλος πειρασμός στον παρόντα αιώνα.

Πατρώνος Γεώργιος: Το νόημα των πειρασμών του Ιησού

(πρώτη φορά στο διαδίκτυο)

Το κύριο ερώτημα, όμως, που έχει απασχολήσει τους ερμηνευτές και ιδιαίτερα τους ιστορικούς της Καινής Διαθήκης, είναι ως προς την φύση των πειρασμών του Ιησού. Μερικοί έχουν διατυπώσει την άποψη, ότι οι σχετικές διηγήσεις των πειρασμών στα Ευαγγέλια έχουν καθαρά συμβολικό και διδακτικό χαρακτήρα και στοχεύουν κυρίως στα να δώσουν έναν "τύπο" αντιμετώπισης των πειρασμών και από τους πιστούς της Εκκλησίας στην προσωπική τους ζωή. Χωρίς, ασφαλώς, ν' αποκλείεται ο διδακτικός και παραμυθητικός χαρακτήρας των πειρασμών αυτών του Ιησού, πρέπει η άποψη αυτή να μην ανταποκρίνεται στη βιβλική πραγματικότητα, διότι παραθεωρεί ή παραβλέπει την ιστορική βάση και την χριστολογική σημασία του γεγονότος. 

Οι ευαγγελικές διηγήσεις, νομίζουμε, ότι επιμένουν ιδιαίτερα στην ιστορική πραγματικότητα και αξιπιστία των πειρασμών, και αυτό δεν πρέπει να αποσιωπάται από την έρευνα. Ο Ιησούς Χριστός ως άνθρωπος, χωρίς να παραθεωρείται καθόλου εδώ και η θεία του φύση, φαίνεται ότι δοκιμάσθηκε και πειράσθηκε σκληρά από τον χαιρέκακο διάβολο, όπως συμβαίνει με τον κάθε άνθρωπο στην επίγεια ζωή του. Μπορούμε να πούμε, μάλιστα, ότι στο πρόσωπο του Ιησού, κατά την ώρα των πειρασμών, "πειράζεται" όλη η ανθρωπότητα, αφού ο Χριστός ως "νέος Αδάμ" είναι γενάρχης ενός γένους ανθρώπων, και κατ' επέκταση με τη νίκη του Κυρίου επί του πειραστού κατατροπώνεται η δύναμη του κακού και από μας τους ίδιους. Είναι πολύ σημαντική για την κατανόηση και η "εκκλησιολογική" αυτή ερμηνεία της νίκης του Ιησού πάνω στους πειρασμούς.

Η διήγηση των πειρασμών στο κείμενο του Ματθαίου είναι περισσότερο εκφραστική και εκτεταμένη  από αυτές των άλλων Ευαγγελιστών. Ο πειρασμός παρουσιάζεται εδώ τριπλός και φαίνεται ν' αγγίζει τις βασικότερες ανάγκες και λειτουργίες της ύπαρξης του ανθρώπου, όπως την βιολογική, την πνευματική κι εκείνην του τελικού σκοπού και προορισμού της ζωής, είτε στην παρούσα είτε και στη μέλλουσα φάση. Έχουμε έκφραση και εκδήλωση του πειρασμού κατά τρόπο εντυπωσιακά εξελικτικό, από τα απλούστερα και τα καθημερινά θέματα προς τα βασικότερα και ουσιωδέστερα προβλήματα της ζωής και της ύπαρξης, από τον καθημερινό άρτο ως το πρόβλημα της πνευματικής αυτογνωσίας και αυτοσυνειδησίας του ανθρώπου.

Ο πειραστής διάβολος οδηγεί τον Ιησού μπροστά σ' εκείνες τις καταστάσεις, που κατά την Παλαιά Διαθήκη ο πρώτος Αδάμ και ο παλαιός Ισραήλ  είχαν κάποτε υποκύψει, με την ελπίδα κι αυτή τη φορά να πετύχει νίκη για ν'ανατρέψει τους σκοπούς μιας νέας δημιουργικής και σωτηριολογικής κίνησης του Θεού στον κόσμο μας. Τώρα, όμως, ο Ιησούς Χριστός ως εκπρόσωπος της νέας ανθρωπότητας και του νέου λαού του Θεού θα κατατροπώσει μέσα στην έρημο τον Πειραστή. Και μάλιστα η νίκη θα πραγματοποιηθεί στο ίδιο το βασίλειο του διαβόλου, γιατί η έρημος είναι μια συμβολική εικόνα της ερημίας που φέρνει με την παρουσία του. Να γιατί η έκθεση των πειρασμών έχει ως σκοπό να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε εκτός από το ιστορικό και το θεολογικό τους νόημα. Η δοκιμασία και οι πειρασμοί, σαν "ένα αναγκαίο" πέρασμα του ανθρώπου προς τον Θεό, δηλαδή προς τη συνειδητοποίηση της πνευματικής μας σχέσης με το σχέδιο της θείας οικονομίας, έχουν τελικά κάποιο βαθύτερο και ουσιαστικότερο νόημα. 

Προσεχώς: 

-Η σημασία των πειρασμών της ερήμου

-Ο πρώτος πειρασμός του Ιησού

-Ο δεύτερος πειρασμός του Ιησού

-Ο τρίτος πειρασμός του Ιησού

-Οι προεκτάσεις της "ερήμου" και των πειρασμών του Ιησού