Νικολάου, μητρ. Μεσογαίας και Λαυρεωτικής: Οι αρετές του χώρου της καρδιάς

(αναρτάται πρώτη φορά στο διαδίκτυο)
H περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι η κατ' εξοχήν περίοδος των πνευματικών αγώνων και της πνευματικής καρποφορίας. Όλοι οι χριστιανοί, όλοι οι πιστοί, όλα τα μέλη της Εκκλησίας, καθένας που θέλει να ζει θεϊκά αυτή την περίοδο, ύστερα από το γενικευμένο χαλάρωμα όλης μας της ζωής, στο οποίο βέβαια συνηγορεί και η πεπτωκυΐα φύση μας, βάζουμε τα δυνατά μας, συγκεντρώνουμε τις δυνάμεις μας και ξεκινούμε μια αγωνιστική πορεία επτά εβδομάδων.

Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Ομιλία εις την Μεγάλη Εβδομάδα

(αναρτάται πρώτη φορά στο διαδίκτυο)

Που λέχθηκε τη Μεγάλη Εβδομάδα, στην οποία διδάσκεται για ποιο λόγο ονομάζεται Μεγάλη Εβδομάδα, στο ρητό, «Ψάλλε, ψυχή μου, ύμνους δοξολογίας στον Κύριο», και στο δεσμοφύλακα για τον οποίο ομιλούν οι Πράξεις».

1. Διανύσαμε το ταξίδι της νηστείας και με τη χάρη του Θεού φθάσαμε πλέον στο λιμάνι· όμως ας μη δείχνομε αδιαφορία γι' αυτό, επειδή δηλαδή φθάσαμε στο λιμάνι, αλλά γι' αυτό προ πάντων να δείχνομε μεγαλύτερη φροντίδα, επειδή φθάσαμε στο τέρμα.

Ιωάννης ο Σιναΐτης, Άγιος: Κλίμαξ - Λόγος Ε΄ (Περί Μετανοίας)

1. Ο ΙΩΑΝΝΗΣ κάποτε, (την ημέρα της Αναστάσεως), έτρεξε πρίν από τον Πέτρο (στον τάφο του Κυρίου). Και εμείς ετοποθετήσαμε τον λόγο της υπακοής πρίν από τον λόγο της μετανοίας. Διότι ο Ιωάννης έγινε τύπος υπακοής, ενώ ο Πέτρος μετανοίας.

"Ομιλία εις την Δ΄ Κυριακή των Νηστειών"

(Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς)

ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ
Έχει θέμα το ευαγγέλιο που αναγινώσκεται κατ' αυτήν όπου γίνεται λόγος και για την επιμέλεια των εσωτερικών λογισμών

1. Πολλές φορές ωμίλησα προς την αγάπη σας περί νηστείας και προσευχής, ιδιαιτέρως μάλιστα αυτές τις ιερές ημέρες· εναπέθεσα ακόμη στις φιλόθεες ακοές και ψυχές σας ποια δώρα προσφέρουν στους εραστάς των και πόσων αγαθών πρόξενοι γίνονται σ' αυτούς που τις ασκούν, πράγμα που επιβεβαιώνεται γι' αυτές κυρίως από την φωνή του Κυρίου που αναγινώσκεται σήμερα στο ευαγγέλιο.

Ποια δε είναι αυτά; Είναι μεγάλα, τα μεγαλύτερα όλων θα ελέγαμε· διότι εκτός από τα άλλα μπορούν να παράσχουν και εξουσία κατά πονηρών πνευμάτων, ώστε να τα εκβάλλσυν και να τα απελαύνουν, και τους δαιμονισμένους να τους ελευθερώνουν από την επήρειά τους. Όταν πραγματικά οι μαθηταί είπαν προς τον Κύριο περί του αλάλου και κωφού δαιμονίου, ότι «εμείς δεν μπορέσαμε να το εκβάλωμε», είπε προς αυτούς ο Κύριος· «τούτο το γένος δεν εκδιώκεται, παρά με προσευχή και νηστεία».

Συμεών Θεσσαλονίκης: Για την ιερή και θεοποιό προσευχή

Κεφάλαιο 296

Αυτή λοιπόν η θεία προσευχή, η επίκληση του Σωτήρα μας, το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με», είναι και προσευχή και ευχή και ομολογία της πίστεως· παρέχει το Άγιο Πνεύμα, είναι χορηγός θείων δωρεών, κάθαρση της καρδιάς, εκδίωξη των δαιμόνων, κατοίκηση μέσα μας του Ιησού Χριστού, πηγή πνευματικών εννοιών και θείων λογισμών, απολύτρωση από τις αμαρτίες, θεραπεία των ψυχών και των σωμάτων, χορηγός του θείου φωτισμού, βρύση του ελέους του Θεού, δωρητής θείων αποκαλύψεων και μυήσεων στον ταπεινό, και το μόνο σωτήριο, γιατί έχει το σωτήριο όνομα του Θεού μας, που είναι το μόνο όνομα που μας δόθηκε, το όνομα του Ιησού Χριστού, του υιού του Θεού, και δεν είναι δυνατό να σωθούμε με κανένα άλλο όνομα, όπως λέει ο Απόστολος.

Νικόδημος ο Αγιορείτης: Ερμηνεία της α΄ ωδής του κανόνα της Μ. Δευτέρας

(αναρτάται πρώτη φορά στο διαδίκτυο)

Ἦχος β'. Ὁ Εἱρμός.

Τῷ τήν ἄβατον κυμαινομένην θάλασσαν, θείῳ αὐτοῦ προστάγματι, ἀναξηράναντι, καί πεζεῦσαι δι'αὐτῆς, τόν ἰσραηλίτην, λαόν καθοδηγήσαντι, Κυρίῳ ἄσωμεν· ἐνδόξως γάρ δεδόξασται. 

Ας ψάλλουμε τον Κύριο, που με τη θεία προσταγή Του αποξήρανε την αδιάβατη και φουρτουνιασμένη από τα κύματα θάλασσα  (=Ερυθρά) και οδήγησε τον ισραηλιτικό λαό να περάσει μέσα απ' αυτή πεζός  στο απέναντι μέρος, γιατί με το θαύμα αυτό δοξάστηκε (Κύριος) σε μεγάλο βαθμό.   

"Η Θεία Λειτουργία"

(Αρχιμανδρίτης Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης)

Σήμερα, αγαπητοί μου, θα κάνω ένα μεγάλο τόλμημα. Θα κάνω μίαν προσπάθεια που οπωσδήποτε ξεπερνάει τις δυνάμεις μου. Θα το κάνω όμως από αγάπην εις εκείνους, οι οποίοι τόσες φορές με τα μάτια στυλωμένα και τα αυτιά ανοικτά με ήκουον εις τον ιερόν τούτον τόπον.

Το θέμα το οποίο μας απασχολεί αυτήν την περίοδο είναι η πνευματική ζωή. Πνευματική ζωή είναι εκείνη που εμπνέεται, χειραγωγείται, κατευθύνεται, εμφορείται από το Άγιον Πνεύμα· είναι μία πορεία προς τον ουρανόν. Ο άνθρωπος που την ζει, ενώ πατάει στην γη, ανεβαίνει προς τον ουρανόν, εορτάζει εν ουρανοίς. Όχημά του είναι τα πτερά του Αγίου Πνεύματος και στόχος του, πόθος του, παλμός του, έγνοιά του καθημερινή, ο ουρανός. 

"Ομιλία στον ευαγγελισμό της πανυπέραγνης Δέσποινάς μας Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας"

 (Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς)

1. O ψαλμωδός προφήτης, απαριθμώντας τα είδη της δημιουργίας και καθορώντας την αποτεθειμένη σ' αυτά σοφία του Θεού, γεμάτος θαυμασμό ολόκληρος, εκεί που έγραφε ανεφώνησε· «πόσο μεγαλοπρεπή είναι τα έργα σου, Κύριε, όλα τα έπλασες με σοφία!».

Σ' εμένα τώρα, που επιχειρώ να εξαγγείλω κατά δύναμι την σαρκική επιφάνεια του Λόγου που έκτισε τα πάντα, ποιος λόγος θα μου αρκέση για εξύμνησι; Εάν πραγματικά τα όντα είναι γεμάτα θαύμα και το ότι αυτά προήλθαν στην ύπαρξι από μη όντα είναι θείο και πολυύμνητο, πόσο θαυμασιώτερο και θειότερο είναι και πόσο αναγκαιότερο είναι να υμνήται από μας το να γίνη κάποιο από τα όντα θεός, και όχι απλώς θεός, αλλά ο όντως ων Θεός, και μάλιστα η φύσις μας που δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε ούτε τον χαρακτήρα κατά τον οποιίο έγινε να φυλάξη και γι' αυτό δικαίως απωθήθηκε στα κατώτατα μέρη της γης; Διότι τόσο μεγάλο και θείο, τόσο απόρρητο και ακατανόητο είναι το ότι η φύσις μας έγινε ομόθεος και ότι δι' αυτής μας εχαρίσθηκε η επάνοδος στο καλύτερο ώστε τούτο και στους αγίους αγγέλους και στους ανθρώπους, ακόμη και στους προφήτες, αν και αυτοί βλέπουν δια Πνεύματος, να μένη στην πραγματικότητα ανεπίγνωστο, μυστήριο που είναι κρυμμένο από τον αιώνα.

Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας: "Εις τον Ευαγγελισμόν της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών και Αειπαρθένου Μαρίας"

Εάν πρέπει κάποτε να χαίρη ο άνθρωπος και να σκιρτά και να ψάλλη με ευφροσύνη, εάν υπάρχη μιά περίοδος που απαιτεί να λεχθή ό,τι υπάρχει πιο μεγάλο και πιο λαμπρό και που κάνει τον άνθρωπο να ποθή να έχη όσο το δυνατόν ευρύτερη σχέση, ωραιότερη έκφραση και δυνατώτερο λόγο, για να υμνήση τα μεγαλεία της, δεν βλέπω ποια άλλη μπορεί να είναι αυτή, αν όχι η σημερινή γιορτή.

αρχιμ. Καλλίστρατος Λυράκης: Τα πρόσωπα του εγκλήματος (της σταύρωσης του Κυρίου) και οι παγίδες τους

Οι θρησκευτικοί ηγέτες

Ανάμεσα στα πρόσωπα, που με σατανική μανία πολέμησαν τον Υιό του ανθρώπου, πρωταγωνιστικό ρόλο έπαιξαν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, οι Αρχιερείς και οι Πρεσβύτεροι. Οι τίτλοι τους φανερώνουν την κοινωνική τους θέση και το έργο τους.

Ανδρέας Θεοδώρου: Εξήγηση της δ΄ ωδής του κανόνος του Ακαθίστου ύμνου

(αναρτάται πρώτη φορά στο διαδίκτυο) 

Ωδή Δ'. Ο Ειρμός

«Ὁ καθήμενος ἐν δόξη, ἐπί θρόνου θεότητος, ἐν νεφέλη κούφῃ, ἦλθεν Ἰησοῦς ὁ ὑπέρθεος, τῇ ἀκηράτω παλάμη καί διέσωσε, τούς κραυγάζοντας· Δόξα, Χριστέ, τῇ δυνάμει σου».

Αυτός που κάθεται στην Τριαδική δόξα της θεότητος, ήλθε μέσα σε κούφη (ελαφριά) νεφέλη, ο Ιησούς ο υπέρθεος, ο οποίος με τη δύναμη της ακήρωτης παλάμης του έσωσε (από την αμαρτία) αυτούς που κραυγάζουν δόξα, Χριστέ, στην θεία σου δύναμη. 

"Ομιλία εις την Β΄ Κυριακή των Νηστειών (εις τον παραλυτικόν της Καπερναούμ)"

(Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς)

Ομιλία η οποία έχει υπόθεση τον παράλυτο που εθεραπεύτηκε στην Καπερναούμ από τον Κύριο· και προς τους ομιλούντας ακαίρως μεταξύ τους κατά τις ιερές συνάξεις στην Εκκλησία

Σήμερα θα ειπώ προς την αγάπη σας ως προοίμιο τα ίδια τα δεσποτικά λόγια, μάλλον δε την πεμπτουσία του ευαγγελικού κηρύγματος· «μετανοείτε, διότι ήγγισε η βασιλεία των ουρανών». Και δεν ήγγισε μόνο, αλλά και είναι μέσα μας· διότι, είπε πάλι ο Κύριος, «η βασιλεία των ουρανών είναι μέσα μας».

Και δεν είναι μόνο μέσα μας, αλλά σε λίγον καιρό φθάνει περιφανέστερα, για να καταργήση κάθε αρχή και εξουσία και δύναμι και να προσφέρη την ακαταμάχητη ισχύ, τον αδαπάνητο πλούτο, την αναλλοίωτη και άφθαρτη και ατελεύτητη τρυφή και δόξα, εξουσία και δύναμι, μόνο σ' αυτούς που έχουν ζήσει εδώ κατά το θέλημα και την αρέσκεια του Θεού.

Ανδρέας Θεοδώρου: Εξήγηση της γ΄ ωδής του κανόνος του Ακαθίστου ύμνου

 

Ωδή Γ'.Ο Ειρμός

«Τούς σούς ὑμνολόγους, Θεοτόκε, ὡς ζῶσα και ἄφθονος πηγή, θίασον συγκροτήσαντας πνευματικόν στερέωσον και ἐν τῇ θεία δόξη σου στεφάνων δόξης ἀξίωσον».

Αυτών που σε υμνολογούν, Θεοτόκε, σαν πλούσια και ζωντανή πηγή δωρεών, στερέωσε τον πνευματικό θίασο που έχουν συγκροτήσει· και στη θεία δόξα σου άξίωσέ τους να λάβουν στεφάνια δόξας αμάραντης.

"Εμείς και η Αγάπη μας"

Ευσέβιος Βίττης (Ιερομόναχος)

Αγάπη για τον Ιησού και διά του Ιησού

Αγάπη καθαρή για τον Ιησού και αγάπη προς τους ανθρώπους διά του Ιησού εγγυάται την απαλλαγή της από κάθε εγωιστικό στοιχείο, χωρίς την προσδοκία οποιασδήποτε ωφέλειας, υλικής ή πνευματικής εκ μέρους των άλλων, έστω και ενός «ευχαριστώ», έστω και με είσπραξη πικρίας αντί ευγνωμοσύνης ή ακόμη και προδοτικής συκοφαντίας γιατί αυτό σημαίνει μίμηση της αγάπης του Ιησού, που αγάπησε πρώτος Αυτός την Εκκλησία χωρίς να υπολογίση καθόλου τον εαυτό Του θυσιαζόμενος προς χάριν της.

"Κήρυγμα εις το ευαγγέλιον της Β΄ Κυριακής των νηστειών" (Η θεραπεία του παραλυτικού της Καπερναούμ)

(Γεώργιος Πατρώνος)

Η ευαγγελική περικοπή είναι πολύ γνωστή. Πρόκειται για τη θεραπεία του παραλυτικού της Καπερναούμ. Από τα Συνοπτικά Ευαγγέλια γνωρίζουμε ότι ο Κύριος άρχισε τη δημόσια δράση του στη Γαλιλαία, αρχικά γύρω από τη Ναζαρέτ και μετά γύρω από τη λίμνη της Γενησαρέτ.
Σε δεύτερη φάση μεταφέρεται η δραστηριότητα στην Ιουδαία. Βασικό κέντρο της Γαλιλαϊκής δραστηριότητας ήταν η Καπερναούμ. Την Καπερναούμ, μια κωμόπολη 1.500 κατοίκων την εποχή εκείνη, επέλεξε ο Ιησούς γιατί βρισκόταν στη λεωφόρο που συνέδεε τις χώρες της ενδοτέρας Μέσης Ανατολής (Μεσοποταμίας) με τις χώρες του νότου και την Αίγυπτο, διαμέσου της κοιλάδας του Ιορδάνη. Αποτελούσε, επομένως, κεντρικό διαμετακομιστικό κόμβο.

Ανδρέας Θεοδώρου: Εξήγηση της α΄ ωδής του κανόνος του Ακαθίστου ύμνου

Ωδή Α'. Ο Ειρμός

«Ἀνοίξω το στόμα μου και πληρωθήσεται πνεύματος και λόγον ἐρεύξομαι, τῇ βασιλίδι Μητρί· και ὀφθήσομαι, φαιδρῶς πανηγυρίζων και ἄσω γηθόμενος ταύτης τα θαύματα». 

Θ' ανοίξω το στόμα μου και θα γεμίσει από Πνεύμα άγιον και θ' απευθύνω λόγον προς την βασίλισσα Μητέρα του Θεού· και θα με δουν να πανηγυρίζω με φαιδρότητα, ψάλλοντας με ευφρόσυνη χαρά τα θαυμαστά μεγαλεία της.

"Προσκαρτερούντες ομοθυμαδόν τη προσευχή και τη δεήσει" (σχόλιο εις την Β΄ Κυριακή των Νηστειών)

(π. Φιλόθεος Φάρος)

Σύμφωνα με την ορθόδοξη αντίληψη ο Τριαδικός Θεός δεν είναι εντελώς απρόσιτος, όπως πιστεύει η πλανεμένη χριστιανική Δύση, αλλά γίνεται προσιτός με την άκτιστη χάρη Του και τις άκτιστες ενέργειές Του που είναι μέρος της θείας υπάρξεώς Του.

Ο άνθρωπος λοιπόν μπορεί πραγματικά να συναντήσει το Θεό και δεν είναι περιορισμένος να συμπεράνει απλώς την ύπαρξή Του. Η συνάντηση όμως αυτή θα γίνει με τρόπο ησυχαστικό, δηλαδή θα γίνει στο χώρο της καρδιάς.

Η αναζήτηση του Θεού δεν γίνεται με την ανθρώπινη διάνοια μόνο, αποκομμένη από την υπόλοιπη ανθρώπινη ύπαρξη, αλλά με τον όλο αδιαίρετο άνθρωπο, και κέντρο αυτής της αναζητητικής προσπάθειας είναι η ανθρώπινη καρδιά.

Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Ομιλίες εις την Γένεσιν - Ομιλία E΄ (Γεν. 1, 9-13)

 «Και είπεν ο Θεός· να συγκεντρωθούν τα ύδατα, τα ευρισκόμενα κάτω από τον ουρανόν, εις ένα μέρος, διά να φανή η ξηρά».

1. Εμπρός ας παραθέσωμεν και σήμερα εις την αγάπην σας το συμπόσιον από τα λόγια του μακαρίου Μωυσέως, και ας εξετάσωμεν με ακρίβειαν εκείνα, που εδημιούργησεν ο Κύριος κατά την τρίτην ημέραν.

Μωυσής, αγιορείτης: Μια απάντησις εις την Ακαδημίαν Θεολογικών Σπουδών Βόλου

Η Ἀκαδημία Θεολογικῶν Σπουδῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δημητριάδως, σὲ ἀπάντησή της σὲ πρόσφατα δημοσιεύματα, σχετικὰ μὲ ἀρνητικὲς κριτικὲς σὲ συνέδριά της, ὡς ἄλλος ἀρχάγγελος φωνάζει: «Στῶμεν καλῶς…»!Μήπως πρὸς τὴν Ἀκαδημία θὰ ἔπρεπε ν᾽ ἀπευθυνθεῖ ἡ προσταγὴ αὐτή;

Ιωάννης Κορναράκης: Η βία του ασυνειδήτου ψυχισμού

Μια βασική συνέπεια της κυριαρχίας της δαιμονικής βίας πάνω στον ανθρώπινο ψυχισμό είναι η διάσπαση του ψυχισμού αυτού σε ψυχικά περιεχόμενα αλλά και λειτουργίες με αυτόνομη κίνηση και δράση.

Αββάς Ησαΐας: Περί των αγωνισθέντων και τελειωθέντων

(αναρτάται για πρώτη φορά στο διαδίκτυο)

1. Αυτά είναι τα σημεία που ενήργησε ο Κύριος Ιησούς, πριν αναβή στο σταυρό· διότι λέγει, «πηγαίνετε και αναγγείλατε στον Ιωάννη όσα ακούσατε και είδατε· τυφλοί αναβλέπουν, χωλοί περιπατούν, λεπροί καθαρίζονται και νεκροί εγείρονται και πτωχοί ευαγγελίζονται, και μακάριος είναι όποιος δεν σκανδαλισθή για μένα». Ο μεν Ιωάννης που εβάπτισε τον Κύριό μας Ιησού λαμβάνει εικόνα του λόγου τούτου ότι ο βαπτιζόμενος πρέπει να ομολογήση την πράξι του.

"Ορθοδοξίας φέγγει καρδίας ελλαφθώμεν" (σχόλιο εις την Κυριακή της Ορθοδοξίας)

(π. Φιλόθεος Φάρος)

Δεν θα μπορέσει ο άνθρωπος να συναντήσει τον αναστημένο Χριστό αν δεν ακολουθήσει τη σωστή κατεύθυνση στην πορεία του. Η σωστή διανοητική αντίληψη αυτής της πορείας είναι μια απαραίτητη πρώτη αρχή. Εκείνος που θέλει να επισκεφθεί ένα νησί πρέπει πρώτα να γνωρίζει διανοητικά ότι με το πλοίο και όχι με το σιδηρόδρομο θα μπορέσει να φθάσει εκεί που θέλει. Όμως, αν και η σωστή διανοητική αντίληψη είναι μια απαραίτητη πρώτη αρχή, είναι εντελώς ανεπαρκής αν δεν ακολουθείται από μια ολοκληρωμένη συνειδητοποίηση. 

Δεν είναι αρκετό να ξέρει κανείς με το νου του και να λέει με τα χείλη του ότι μόνο με το πλοίο θα φθάσει στο νησί που θέλει να επισκεφθεί, αλλά χρειάζεται να ενεργήσει ανάλογα. Εκείνον που θα επαναλάμβανε με λόγια ακατάπαυστα ότι το πλοίο θα τον φέρει στο νησί, και θα αγόραζε ένα σιδηροδρομικό εισιτήριο, δεν θα τον ωφελούσε καθόλου η διανοητική γνώση της κατάλληλης πορείας και δεν θα τον έφερνε στον προορισμό του.

"Ομιλία στους Αγίους Σαράντα Μάρτυρες"

(Άγιος Βασίλειος ο Μέγας)

Το θαυμάσιο τούτο κείμενο δε ξέρουμε ποιο χρόνο γράφηκε. Εκφωνήθηκε όμως στη μνήμη (9 Μαρτίου) των 40 Μαρτύρων, που το 320 θανατώθηκαν κατά το διωγμό του Λικινίου. Τους ιερούς αυτούς αθλητές, επειδή γενναία ομολόγησαν πίστη στον Χριστό, τους σύναξαν και τους έστησαν στην παγωμένη λίμνη στο κέντρο της Σεβάστειας. Ο Μέγας Βασίλειος, χάρη στις άριστες ιατρικές του γνώσεις, περιγράφει με τρόπο εκπληκτικό τις διεργασίες που συντελούνται στον ανθρώπινο οργανισμό από το ψύχος και το πάγωμα και πώς επέρχεται ο θάνατος. Πέραν όμως τούτου έχουμε στα μάτια μας ένα πολύ αρρενωπό κείμενο, έξοχα δομημένο, που δίνει ανάγλυφη τη θεολογία του μαρτυρίου, τη σημασία που αυτό έχει για τον ίδιο το μάρτυρα, για τους λοιπούς πιστούς και για την Εκκλησία γενικά.

1. Πώς θα μπορούσε να υπάρξει κορεσμός από τη μνήμη των μαρτύρων σ’ όποιον τους αγαπά; Γιατί η τιμή στους γενναίους από τους συνδούλους τους αποδεικνύει την καλή διάθεση προς τον κοινό Κύριο. Μια κι είναι φανερό πως όποιος παραδέχεται τους γενναίους άνδρες, δεν θα παραλείψει να τους μιμηθεί σε παρόμοιες περιστάσεις.

Εφραίμ Φιλοθεΐτης: "Τον νυμφώνα σου βλέπω"

Tον νυμφώνα Σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον και ένδυμα ουκ έχω, ίνα εισέλθω εν αυτώ· λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής, Φωτοδότα και σώσόν με», ψάλλει η Εκκλησία μας.

Η ψυχή του χριστιανού, η μετανοημένη ψυχή, αυτή που έχει συναίσθησι της αμαρτωλότητος και της ευθύνης, στρέφει τα μάτια της προς τον Νυμφίον της Εκκλησίας και γοερώς αναφωνεί: «Σωτήρα μου, Ευεργέτα μου, Συ που σταυρώθηκες γιά μένα την αμαρτωλή ψυχή· δεν έχω χιτώνα καθαρό, χιτώνα λελαμπρυσμένο από τα δάκρυα και την μετάνοια· ένδυμα δεν έχω αγνό.

"Ομιλία Περί Πίστεως" (όπου παρατίθεται έκθεσις της ορθόδοξης ομολογίας)

(Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς)

1. Πιστεύομε στο Θεό, και πιστεύομε τον Θεό· άλλο το ένα και άλλο το άλλο. Πραγματικά πιστεύω τον Θεό σημαίνει ότι θεωρώ βέβαιες κι' αληθινές τις επαγγελίες που μας έδωσε· πιστεύω δε στον Θεό σημαίνει ότι φρονώ περί αυτού ορθώς.

Πρέπει δε να τα έχωμε και τα δύο, να είμαστε αληθινοί και στα δύο και να συμπεριφερώμαστε έτσι, ώστε και να πιστευώμαστε από εκείνους που βλέπουν σωστά και πιστοί να είμαστε ενώπιον του Θεού προς τον οποίο απευθύνεται η πίστις, και ως πιστοί ακριβώς να δικαιούμαστε από αυτόν «διότι»,λέγει, «επίστευσε ο Αβραάμ και τούτο υπολογίσθηκε για την δικαίωσή του».

Πώς λοιπόν πιστεύσας εδικαιώθηκε ο Αβραάμ; Έλαβε από τον Θεό υπόσχεσι για το σπέρμα του, που ήταν ο Ισαάκ, ότι θα ευλογηθούν όλες oι φυλές του Ισραήλ. Έπειτα διατάσσεται από τον Θεό να θυσιάση, παιδί ακόμη, τον Ισαάκ που ήταν ο μόνος διά του οποίου επρόκειτο να εκπληρωθη η υπόσχεσις. Και χωρίς ν' αντείπη τίποτε ο πατέρας, έσπευσε να γίνη αυτόχειρ του παιδιού του, ενώ εθεωρούσε αυτήν την δι' αυτού υπόσχεσι βέβαιη και έγκυρη.

π. Συμεών Κραγιόπουλος: Γιατί δεν μας εμπιστεύεται ο Χριστός;

Η ομιλία έγινε σε απογευματινή σύναξη το Σάββατο της Τυρινής (19/02/1972)

Με την ευκαιρία που μπαίνουμε από αύριο βράδυ στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, καλό είναι να κάνουμε κάποιες σκέψεις. 

Είναι αδύναμο το Πνεύμα του Θεού στις ημέρες μας;

Εγώ διερωτώμαι πάντοτε, πρώτα βέβαια για τον εαυτό μου, αλλά και για τους άλλους ανθρώπους. Θέλω δεν θέλω, διερωτώμαι και για τους άλλους, διότι έρχονται και με απασχολούν με τις δυσκολίες που έχουν και που συναντούν για την πνευματική πρόοδό τους. Θέλω δεν θέλω λοιπόν, πρέπει να λαμβάνω υπ' όψιν και τους άλλους και να διερωτώμαι και για τους άλλους αλλά πρωτίστως για τον εαυτό μου.

Θεόκλητος Διονυσιάτης: Υπό το βλέμμα της Πορταϊτίσσης

(αναρτάται πρώτη φορά στο διαδίκτυο)

...Μετά πορείαν μιας σχεδόν ώρας επεστρέψαμεν εις Καρυάς. Μας εδόθη η ευκαιρία να θαυμάσωμεν πάλιν τας υπερόχους συνθέσεις των τοιχογραφιών του ιερού Ναού του Πρωτάτου και να προσευχηθώμεν εις την παλαιάν αυτήν Βασιλικήν. Δεν θα λησμονήσω τας εντόνους μορφάς και τας κινήσεις των αγίων. Ο Πανσέληνος, αν και έτεμε διάφορον οδόν, εν σχέσει προς την μακράν βυζαντινήν αγιογραφικήν παράδοση, την οποίαν διακρίνει το ασκητικόν πνεύμα, εν τούτοις επέτυχε με τα σαρκώδη και πλαστικά σώματα να δώσει δυναμικήν τόσον φυσικήν όσον και πνευματικήν έκφρασιν. Υπήρξεν αληθώς μέγας αγιογράφος και μόνον δια το γεγονός της πρωτοτυπίας του εντός της ορθοδόξου πνευματικότητος...

"Η Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων"

Κύρηγμα εκφωνηθέν εις τον ιερόν Ναόν αγ. Ισιδώρων Λυκαβητού, 20 Μαρτίου 1973

(Αρχιμανδρίτης Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης)

Θα ήθελα στην σημερινή μας λειτουργία των προηγιασμένων δώρων να πούμε δύο σκέψεις τις οποίες σημείωσα προηγουμένως, ενώ εσείς ψάλλατε.

Τελέσαμε σήμερα μίαν θείαν λειτουργίαν χωρίς να τελέσωμε θυσίαν. Πώς όμως μπορεί να είναι λειτουργία, αφού, όταν λέμε λειτουργία, εννοούμε θυσία; Οπωσδήποτε είναι ένα έργο το οποίο επιτελέσαμε ως εκκλησία, ως σύναξις, ως λαός. Αλλά ποιο είναι το στοιχείο εκείνο το οποίο την καθιστά τελικώς μίαν λειτουργίαν, μίαν θυσίαν και όχι απλώς μίαν εωθινήν ή εσπερινήν, όπως κανονικά είναι, ακολουθίαν; Το βασικό στοιχείο της θυσίας είναι ο θάνατος και εν τω άμα η προσφορά εις τον Θεόν του θυσιαζομένου. Εις την θείαν λειτουργίαν κάνομε αναπαράστασιν της θυσίας του Χριστού· μεταβάλλομεν τον άρτον και τον οίνον εις το εσταυρωμένον και αναστημένο σώμα του Χριστού.

"Λόγοι εις τους μακαρισμούς - Α΄ λόγος"

(Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης)

 

ΛΟΓΟΣ Α΄

«Ὅταν ὁ Ἰησοῦς εἶδε τὰ πλήθη, ἀνέβηκε στὸ ὄρος, κι ὅταν κάθισε, πλησίασαν οἱ μαθητές Του, κι ἄρχισε νὰ τοὺς διδάσκει, λέγοντας: Μακάριοι εἶναι οἱ ταπεινοί, γιατί σ' αὐτοὺς ἀνήκει ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν».


Ἐλᾶτε νὰ ἀνεβοῦμε στὸ ὄρος τοῦ Κυρίου
1. Ποιὸς ἄραγε εἶναι ἄξιος ἀπὸ τοὺς ἐδῶ συναγμένους ὥστε καὶ μαθητὴς τοῦ Κυρίου νὰ γίνει καὶ ν' ἀνεβεῖ μαζί Του ἀπὸ τὶς ταπεινὲς καὶ χαμηλὲς σκέψεις στὸ πνευματικὸ ὄρος τῆς ὑψηλῆς θεωρίας; Τὸ ὄρος αὐτὸ εἶναι ἀπαλλαγμένο ἀπὸ κάθε σκιά, ποὺ ρίχνουν οἱ ὑπερυψωμένοι λόφοι τῆς κακίας, καὶ συγχρόνως καταυγάζεται ἀπὸ τὴ λάμψη τοῦ ἀληθινοῦ φωτός. Καὶ μέσα στὴ διαύγεια τῆς καθαρῆς ἀλήθειας κάνει θεατὰ ἀφ' ὑψηλοῦ ὅλα ἐκεῖνα, ποὺ εἶναι ἀθέατα γιὰ ὅσους βρίσκονται δεμένοι στὰ χαμηλά. Ποιὰ καὶ πόσα εἶναι αὐτά, ποὺ ἀπὸ τὸ ὕψος φαίνονται κάτω, ἐξηγεῖ ὁ ἴδιος ὁ Κύριος.

π. Ιερόθεος Βλάχος: Προετοιμασία και βίωση του Πάσχα

Το Πάσχα είναι το κεντρικότερο γεγονός στην λατρευτική, εκκλησιαστική και πνευματική ζωή. Πάσχα είναι η εορτή της Αναστάσεως του Χριστού, Πάσχα είναι η διάβαση του ανθρώπου εκ του θανάτου εις την ζωήν, Πάσχα είναι και η βίωση της Χάριτος του Θεού μέσα στην κεκαθαρμένη καρδιά. Πασχάλια εμπειρία είναι η βίωση της ατμόσφαιρας της αναστάσεως. Όταν η ψυχή αισθανθεί την ανάστασή της από την νέκρωση που είχε υποστεί λόγω των παθών, όταν ο νους αποκτήσει την πνευματική του ελευθερία από την αιχμαλωσία στα πάθη, τότε βιώνεται το Πάσχα.

"Ομιλία προτρεπτική προς νηστεία (όπου γίνεται σύντομος λόγος και περί της γενέσεως του κόσμου)"

(Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς)

1. Πολυμήχανος καν πολυτροπώτατος για την κακία, μάλλον δε παμμήχανος είναι ο νοητός όφις, ο πρωταίτιος του κακού. Έχει τα μέσα να εμποδίσει την αγαθή πρόθεσή μας και πράξη, μόλις αρχίζει. Κι αν δεν μπορέσει να την εμποδίσει στην αρχή, γνωρίζει άλλες μηχανές, με τις οποίες την αχρηστεύει όταν ευρίσκεται σ' ενέργεια· κι αν δεν μπορέσει να την αχρηστεύσει, όταν τελείται κάπου στη μέση, πάλι γνωρίζει άλλα σοφίσματα και άλλους τρόπους για να την αφανίσει όταν τελειωθεί και να την καταστήσει ανωφελή, μάλλον δε και επιζήμια για όσους δεν προσέχουν πολύ.
Και πρώτα μεν υποδεικνύει το επίπονο και δυσκατόρθωτο της αρετής, ώστε με αυτό να μας εμβάλει ραθυμία και ανελπισία, με την σκέψη ότι επιχειρούμε δύσκολα και αδύνατα, κι έτσι ότι δεν θα μπορέσωμε να φέρωμε σε έργο την πρόθεση· προσέτι δε γεννά στους αγωνιζομένους και απιστία στα υπεσχημένα από τον Θεό βραβεία.

π. Συμεών Κραγιόπουλος: Λίγο πριν ανατείλει η Σαρακοστή

Να συγχωρήσουμε από τα βάθη της ψυχής μας τον καθένα

Κυριακή της Τυρινής σήμερα και θα παρακαλούσα στην ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε να προσέξουμε τρία σημεία. Είναι ό,τι χρειάζεται η περικοπή αυτή, καθώς βρισκόμαστε στην παραμονή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είναι η Σαρακοστή περίοδος επιστροφής στον Θεό. Για τις αμαρτίες μας είμαστε έξω από τον Παράδεισο.

"Γ΄ Εκατοντάδα Κεφαλαίων Περί Αγάπης και Εγκράτειας και της κατά Νουν Πολιτείας"

(Όσιος Θαλάσσιος ο Λίβυος)

1. Για τον από τη φύση Του αγαθό, να διανοείσαι αγαθά. Και για κάθε άνθρωπο, να σκέφτεσαι τα καλά.

2. Ο Θεός θα μας ζητήσει απολογία για τα λόγια, τα έργα και τους λογισμούς μας κατά την ημέρα της κρίσεως.

3. Η έξη της αρετής ή της κακίας, μας παρακινεί να σκεφτόμαστε και να λέμε και να πράττομε τα καλά ή τα κακά.

4. Ο νους που κυριαρχείται από τα πάθη, σκέφτεται όσα δεν πρέπει. Και αυτό που σκέφτεται, φανερώνεται από τα λόγια και τα έργα.

5. Πριν από τον κακό λογισμό υπάρχει κάποιο πάθος. Αιτία του πάθους είναι η αίσθηση. Αιτία της κακής χρήσεως της αισθήσεως είναι ο νους.

"Το εμπόδιο του ανθρώπινου εγωκεντρισμού"

(π. Φιλόθεος Φάρος)

Η αγάπη προϋποθέτει άρνηση του εγώ. Η δυνατότητα του ανθρώπου να αγαπήσει το συνάνθρωπό του εξαρτάται από την ικανότητά του να καταστείλει τα πάθη του. Για να μπορέσει να πει ο άνθρωπος ναι στις ανάγκες του άλλου θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να λέει όχι στις δικές του επιθυμίες.
Ο άνθρωπος που ασχολείται αποκλειστικά με τον εαυτό του και με την ικανοποίηση των δικών του επιθυμιών στερείται της δυνατότητας να αισθανθεί αγάπη για το συνάνθρωπό του και σαν αποτέλεσμα στερείται της δυνατότητας να ενωθεί με το Θεό· έτσι χάνει τον παράδεισο της τρυφής.

Γι' αυτό, αμέσως μετά την προβολή της αγάπης ως απαραίτητης προϋποθέσεως για τη συνάντηση του ανθρώπου με τον αναστημένο Χριστό "ανάμνησιν ποιούμεθα της από του παραδείσου της τρυφής εξορίας του πρωτοπλάστου Αδάμ".

Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Ομιλίες εις την Γένεσιν - Ομιλία Δ΄ (Γεν. 1, 6-8)

«Και είπεν ο Θεός ας γίνει το στερέωμα ανάμεσα εις τα ύδατα, δια να διαχωρίζει αυτά εις δύο μέρη· και έγινεν έτσι». 

1. Καθώς βλέπω, αγαπητοί, την συγκέντρωσίν σας που με προθυμίαν γίνεται καθημερινώς εδώ, απολαμβάνω μεγάλην ευχαρίστησιν και δεν παύω να δοξάζω τον φιλάνθρωπον Θεόν δια την ιδικήν σας προκοπήν. Διότι όπως η πείνα είναι απόδειξις της σωματικής ευεξίας, έτσι και το ενδιαφέρον δια την ακρόασιν των θείων λόγων θα ημπορούσε να το θεωρήσει κανείς μεγίστην απόδειξιν της ψυχικής υγείας.

Ματσούκας Νικόλαος: Αιρετική Χριστολογία κατά τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες

(αναρτάται για πρώτη φορά στο διαδίκτυο)

Αιρετική απόκλιση από μια διδασκαλία είναι η μερική ή η ολική διάβρωσή της από μια άλλη. Τούτο βεβαίως δεν σημαίνει πώς η υγιής διδασκαλία παύει να υπάρχει, αλλά ότι κάποια άλλη παρουσιάζεται αντίθετη προς την υγιή. Ωστόσο, αν δούμε προσεχτικά το φαινόμενο της χριστιανικής αποκάλυψης, η διδασκαλία απορρέει από μια ζωή, ή συνδέεται άμεσα και αμέσως με αυτήν στα πλαίσια μιας ιστορικής κοινότητας.

Επομένως όταν κάνουμε λόγο για διδασκαλία, εννοούμε συνάμα την ίδια τη ζωή απ' όπου διαμορφώνεται η ανάλογη διδασκαλία. Έτσι η αίρεση κατά βάση είναι μερική ή ολική διάβρωση της ζωής ενός σώματος. Σίγουρα με την οποιαδήποτε αίρεση και με την εμφάνιση ή την αντιπαράθεσή της δεν παύει να ζει το υγιές σώμα, αλλά μονάχα πρόσωπα ή ομάδες, ως πρώην μέλη του σώματος, χάνουν τούτη τη ζωή εν μέρει ή εξολοκλήρου.

π. Συμεών Κραγιόπουλος: Αυτοί που θα μας ενθαρρύνουν στον αγώνα μας (Σάββατο της Τυρινής)

H ομιλία έγινε στη Θεία Λειτουργία το Σάββατο της Τυρινής, που τιμάται η μνήμη πάντων των οσίων των εν ασκήσει λαμψάντων (11/03/1989). 

(πρώτη φορά αναρτάται στο διαδίκτυο)

Δυό λόγια μόνο ήθελα να πω. Όπως ξέρετε και από άλλες φορές που είχαμε πει, σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη όλων των οσίων των εν ασκήσει λαμψάντων, ανδρών και γυναικών. Και όπως ακούσατε, τα τροπάρια αναφέρονται κυρίως στους οσίους που ασκήθηκαν και αγίασαν προπαντός κάτω εκεί στην Αίγυπτο, στη Λιβύη, Θηβαΐδα, Νιτρία, Παλαιστίνη. και σήμερα η Εκκλησία τους τιμά όχι βέβαια τυχαία.