Η Μαρτυρική ομολογία (Μνήμη των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων)

 Πώς να χαρακτηρίση τους παλμούς αυτής της χριστιανικής καρδιάς; Μητέρα αυτή, να βλέπει το πολτοποιημένο παιδί της να σπαράζη και αντί να επινοήση τρόπους να το παρηγόρηση και απαλύνη τους πόνους, αντί να επινοήση τρόπους παρηγοριάς της πληγωμένης καρδίας της από το αίσθημα της φρίκης, φοβάται μήπως δεν ολοκληρωθή η αγάπη αυτής και του παιδιού της προς τον Χριστό.

(Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός - από το βιβλίο "Διδαχές από τον Άθωνα")

Εις ένα τροπάριο της ακολουθίας των εορταζομένων Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων, λέγεται: «Φέροντες τα παρόντα γενναίως, χαίροντες τοίς ελπιζομένοις έλεγον οι Άγιοι Μάρτυρες».

Από την αρχή φαίνεται η ετοιμότητα της εφαρμογής του ομολογιακού χαρακτήρα του Χριστιανισμού.

«Φέροντες τα παρόντα». Ποιά είναι αυτά; Οτιδήποτε μπορεί να φαντασθή η διαβολική διάνοια, πού επινοεί τρόπους για να εμποδίση τους πιστούς να συνεχίσουν το δρόμο τους. Και αρχίζει από τις παραμικρές ενοχλήσεις, είτε εσωτερικές είτε εξωτερικές και φθάνει στο τέρμα των κακών, τον θάνατο. Γι αυτό οι χριστιανοί πρέπει να είναι έτοιμοι ακριβώς εις αυτή την έκτασι των κακών, ούτως ώστε να φέρουν «τά παρόντα» γενναίως, όχι με μικροψυχία. Και αυτό θα το κατορθώσουν, εάν ευρίσκονται «χαίροντες τοίς ελπιζομένοις».

Ομιλία στη Β΄ Κυριακή των Νηστειών (Βίντεο)

(Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ)

Το κήρυγμα της Κυριακής B´ Νηστειών από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Περαιώς κ. Σεραφείμ.

"Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς γίνεται δείκτης πορείας γιὰ τὴν θέση καὶ εὐθύνη τῆς Ὀρθοδοξίας στὸν σύγχρονο κόσμο"

Εἶναι ψευδοεπιχείρημα, συνεπῶς, ὅτι δὲν ὑπάρχει Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, ποὺ ἔχει καταδικάσει ὡς αἱρετικὴ τὴν Λατινικὴ Ἐκκλησία. Αὐτὸ ἀναμένεται νὰ τὸ δεχθεῖ καὶ διακηρύξει ἡ προετοιμαζόμενη Πανορθοδοξος Συνοδος -γιὰ μᾶς οἰκουμενικὴ- ἀναγνωρίζοντας ὡς οἰκουμενικὲς τὴν Η’ καὶ Θ’ Σύνοδο ἐπὶ Φωτίου καὶ Παλαμά. Ἂν δὲν πράξει αὐτό, θὰ συγκαταριθμηθεῖ -ὁ μὴ γένοιτο- μὲ τὶς ψευδοσυνόδους τῆς Ἐφέσου (449) καὶ τῆς Φερράρας-Φλωρεντίας (1438/39).

 

(Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Δ. Μεταλληνοῦ)

Τὸ μήνυμα τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ

1. Ὁ Ἠσυχασμός(1) εἶναι ἡ πεμπτουσία τῆς ὀρθοδόξου παραδόσεως, ταυτιζόμενος μὲ αὐτὸ ποὺ περικλείει καὶ ἐκφράζει ὁ ὅρος ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ. Ἔξω ἀπὸ τὴν ἡσυχαστικὴ παράδοση ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἀνύπαρκτη καὶ ἀδιανόητη. Ἡ ἡσυχαστικὴ πράξη, ἐξ ἄλλου, εἶναι ἡ «λυδία λίθος» γιὰ τὴν ἀναγνώριση τῆς αὐθεντικῆς χριστιανικότητας. «Νηστεία, ἀγρυπνία, προσευχὴ» -μὲ τὶς ἡσυχαστικὲς πρακτικὲς- ἀποκτῶνται τὰ οὐράνια χαρίσματα στὴν ὀρθοδοξοπατερικὴ παράδοση. Πρέπει δὲ νὰ ἀποσαφηνισθεῖ ἐξ ἀρχῆς, ὅτι ὡς ἡσυχασμὸς νοεῖται κυρίως ἡ πορεία προς τὴν θέωση καὶ ἡ ἐμπειρία τῆς θεώσεως καὶ δευτερευόντως ἡ διερεύνηση καὶ καταγραφὴ αὐτῆς τῆς πορείας καὶ ἐμπειρίας, ἡ ἀκαδημαϊκὴ δηλαδὴ νοηματοδότηση τοῦ ὄρου «θεολογία».

"Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και ο σύγχρονος Νεοβαρλααμισμός της Μεταπατερικής Θεολογίας"

  Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο θεολόγος της θεώσεως και της θείας χάριτος, με τη θεολογία του καταδίκασε το δυτικό-παπικό σχολαστικισμό, τη σύγχυση μεταξύ Θείας Ουσίας και Θείων ενεργειών, τη βλασφημία του κτιστού της θείας χάριτος και των Θείων Ενεργειών και τις λοιπές καινοφανείς αιρέσεις της Δύσεως.

(Κων/νος Χαρ. Κορλός)

Η Θεία Πρόνοια ανέδειξε σε κάθε εποχή μέσα στην Εκκλησία άνδρες αγίους που με την άσκηση, την προσευχή και τη νηστεία γεύτηκαν τις άκτιστες ενέργειες της Θείας Χάριτος και έγιναν δοχεία καθαρά του Αγίου Πνεύματος. Ανέδειξε ανθρώπους φωτισμένους που ορθοτόμησαν το λόγο της αληθείας και διατήρησαν την ορθόδοξη πίστη απαραχάρακτη, ανόθευτη και αναλλοίωτη από αιρετικές διδασκαλίες της εποχής τους.

Στη χορεία αυτή των υπερασπιστών της Ορθοδόξου Πίστεως ανήκει και ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης (1269-1359), στον οποίο έχει αφιερώσει η αγία μας Εκκλησία τη Β' Κυριακή της Μ. Τεσσαρακοστής.

"Αυτό είναι σωτηρία, αυτό είναι θέωση"

Η ομιλία έγινε στη Θ. Λειτουργία τη Β' Κυριακή των Νηστειών στις 14-3-1982

(π. Συμεών Κραγιόπουλος)

Δευτέρα Κυριακή των Νηστειών σήμερα και θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι μια δεύτερη Κυριακή της Ορθοδοξίας, γιατί όχι τυχαία η Εκκλησία μας όρισε σήμερα, Β' Κυριακή των Νηστειών, να τελείται η μνήμη του αγίου Γρηγορίου, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, του Παλαμά.

Όπως στα χρόνια της εικονομαχίας έγινε μεγάλος αγώνας υπέρ της πίστεως, και τελικά θριάμβευσε η πίστη, η αληθινή πίστη, και έγινε η αναστήλωση των εικόνων, και καθιέρωσε η Εκκλησία ως Κυριακή της Ορθοδοξίας την Α' Κυριακή των Νηστειών, έτσι τον 14ο αιώνα έγινε άλλος πνευματικός αγώνας υπέρ της αληθινής πίστεως και θριάμβευσε και αυτή τη φορά, νίκησε, η αληθινή πίστη, αφού έλαβαν χώρα στην Κωνσταντινούπολη δύο σύνοδοι υπέρ της διδασκαλίας του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και εναντίον των εχθρών της αληθινής πίστεως, του Βαρλαάμ και του Ακίνδυνου. Θριάμβευσε η πίστη, νίκησε η αλήθεια, και το συνειδητοποίησε αυτό η Εκκλησία ότι ήταν μια δεύτερη μεγάλη νίκη μετά από την αναστήλωση των εικόνων και καθιέρωσε τη Β' Κυριακή των Νηστειών, όπως είπαμε, να εορτάζεται η εορτή του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά.

2. "Η σιωπή, ο λόγος και η ζωή των μοναχών"

(Μητροπολίτης Ναυπάκτου, Ιερόθεος - Από το βιβλίο "Μια βραδυά στο Άγιο Όρος) 

 

Το Άγιον Όρος είναι ένας τόπος μυστηρίου, που μιλάει πολύ έντονα η σιωπή, δηλ. αυτή η ίδια η αιωνιότης, αφού η σιωπή είναι η γλώσσα του μέλλοντος αιώνος. Όπως οι άγιοι Άγγελοι, έχουν μια άλλη ακατανόητη για μας νοερά δύναμι, που μεταδίδουν τα θεία νοήματα ο ένας στον άλλο (Μ. Βασίλειος), έτσι και οι επίγειοι Άγγελοι, που ζουν στο Άγιον Όρος και συναγωνίζονται τους ουράνιους και ασωμάτους στην ζωή και την προσευχή, έχουν μια άλλη δύναμι για να μεταδώσουν αυτά που ζουν. και αυτή είναι η σιωπή, η οποία, ιδίως στο Όρος, είναι η ευγλωττότερη ρητορεία, μια «σιωπώσα παραίνεσις». Εκεί δεν μιλούν πολύ, αλλά ζουν «εν σιωπή» τα μυστήρια του Θεού, βιώνουν την αποφατική εμπειρία της Ορθοδόξου θεολογίας.. Με την σιωπή ακούν την φωνή του Θεού και αποκτούν την αρετή. Κατά τον άγιο Συμεών το νέο θεολόγο «οδός ταχεία προς ανάληψιν αρετής η σιωπή εστι τοις εισαγωγικοίς των χειλέων και η μύσις των οφθαλμών και των ώτων η κώφευσις».

"Διώχτε τον Βαρλαάμ από το τόπο μας"

Πραγματικά, ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς εἶναι σφοδρός πολέμιος τῆς Παπικῆς αἱρέσεως, γι᾽ αὐτό καί οἱ Παπικοί τόν μισοῦν. Τόσο πολύ τόν ἐχθρεύονται οἱ Παπικοί, ὥστε ὁ μεγάλος καθολικός Migne (Μίγκνε), πού ἔγραψε τό γνωστό πελώριο ἔργο τῆς συλλογῆς τῶν Πατέρων, δέν ἔβαλε στήν συλλογή του αὐτή τά ἔργα τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Ἐπειδή ὅμως ἦταν ἐπιστημονικό τό ἔργο του, δέν μποροῦσε καί νά τά παραλείψει, γι᾽ αὐτό ἀναγκάστηκε νά βάλει μερικά μόνο ἔργα τοῦ ἁγίου, καί αὐτά «κουτσουρεμένα». Καί μάλιστα γι᾽ αὐτά πού ἔβαλε ζήτησε συγγνώμη ἀπό τούς Παπικούς.

(Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας)

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ EΓΚΥΚΛΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ

† Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΕΜΙΑΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ

ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ

ΚΑΤΗΧΗΣΗ

Δημητσάνα - Μεγαλόπολη, Κυριακή 8 Μαρτίου 2015

1. Ἡ σημερινή Κυριακή, ἀδελφοί μου χριστιανοί, λέγεται Β´ Κυριακή τῶν Νηστειῶν. Ἡ Κυριακή αὐτή θεωρεῖται ὡς συνέχεια τῆς προηγούμενης Κυριακῆς, τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας. Γι᾽ αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία μας τήν σημερινή Κυριακή ἐθέσπισε νά ἑορτάζουμε τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ, Ἀρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης, ἐπειδή ἡ διδασκαλία του ἐκφράζει δυναμικά τήν Ὀρθόδοξη πίστη μας. Γι᾽ αὐτόν τόν ἅγιο θά ἤθελα νά σᾶς πῶ λίγα λόγια σήμερα, ἀδελφοί, καί παρακαλῶ πολύ νά τά προσέξετε.

Εισαγωγή (Μια βραδιά στην έρημο του Αγίου Όρους)

(Μητροπολίτης Ναυπάκτου, Ιερόθεος)

Μια συνομιλία με ένα αγιορείτη Γέροντα θα παρουσιάσω στις επόμενες σελίδες. Δεν είχα πρόθεσι να την καταγράψω, αλλά μια μέρα, την ώρα που ετοιμαζόμουν να διαβάσω ένα έργο του αγίου Μαξίμου, άκουσα μια εσωτερική φωνή να με προτρέπη να γράψω την συνομιλία που είχα με τον σοφό αγιορείτη μοναχό. Και υπάκουσα σ' αυτή την φωνή, που ομολογώ ότι δεν την είχα προηγουμένως καλλιεργήσει. Άρχισα να γράφω, όπως ερχόταν στην σκέψι μον. Γι' αυτό και όσα θα ακολουθήσουν είναι γραμμές λίγων ωρών και ζητώ την συγγνώμη των αναγνωστών.

Θα ήθελα μερικές παρατηρήσεις να κάνω.

Πρώτον. να μη διαβασθούν σαν διήγημα. Ούτε σαν μια Ιστορία, αλλά σαν θεόπεμπτη διδαχή του σοφού αγιορείτου, αυτού του «κατά Χάριν» Θεού. Ο αναγνώστης πρέπει να σταματά μερικές φορές και να σκέπτεται, περισσότερο όμως να προσεύχεται. Ίσως θα χρειασθή να διαβάση για δεύτερη φορά την συνομιλία.

Ευαγγελική περικοπή Β΄ Κυριακής Νηστειών

 Τῌ ΔΕΥΤΕΡᾼ ΚΥΡΙΑΚῌ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Ἐκ τοῦ κατὰ Μάρκον β΄ 1 - 12

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, εἰσῆλθε ὁ Ἰησοῦς εἰς Καπερναοὺμ δι' ἡμερῶν καὶ ἠκούσθη ὅτι εἰς οἶκόν ἐστι. 2 καὶ εὐθέως συνήχθησαν πολλοὶ, ὥστε μηκέτι χωρεῖν μηδὲ τὰ πρὸς τὴν θύραν· καὶ ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον. 3 καὶ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν παραλυτικὸν φέροντες, αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων. 4 καὶ μὴ δυνάμενοι προσεγγίσαι αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου ἦν, καὶ ἐξορύξαντες χαλῶσι τὸν κράβαττον ἐφ' ᾧ ὁ παραλυτικὸς κατέκειτο. 5 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ· Τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. 6 ἦσαν δέ τινες τῶν γραμματέων ἐκεῖ καθήμενοι καὶ διαλογιζόμενοι ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν· 7 Τί οὗτος οὕτως λαλεῖ βλασφημίας; τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός; 8 καὶ εὐθέως ἐπιγνοὺς ὁ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι αὐτοῦ ὅτι οὕτως αὐτοὶ διαλογίζονται ἐν ἑαυτοῖς εἶπεν αὐτοῖς· Τί ταῦτα διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; 9 τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν τῷ παραλυτικῷ, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει;

"Αποστολική περικοπή Β΄ Κυριακής Νηστειών"

Πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα α΄ 10-14, β΄ 1-3

(Α) 10Κατ᾽ ἀρχάς σὺ, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· 11αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις· καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, 12καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται· σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσι. 13Πρὸς τίνα δὲ τῶν ἀγγέλων εἴρηκέ ποτε· κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχ θρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; 14οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν; 

1Διὰ τοῦτο δεῖ περισσοτέρως ἡμᾶς προσέχειν τοῖς ἀκουσθεῖσι, μή ποτε παραρρυῶμεν. 2Εἰ γὰρ ὁ δι᾽ Ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος, καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν, 3πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας; ἥτις ἀρχὴν λαβοῦσα λαλεῖσθαι διὰ τοῦ Κυρίου, ὑπὸ τῶν ἀκουσάντων εἰς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη.

Ερμηνευτική απόδοση υπό Ι.Θ.Κολιτσάρα

(Α) 10Και, πάλιν η Γραφή άλλου λέγει· “συ, Κυριε, εις την αρχήν της δημιουργίας εστερέωσας την γην επάνω εις ασφαλές θεμέλιον και έργα των ιδικών σου χειρών, είναι οι ουρανοί· 11 αυτοί θα χαθούν από την σημερινήν των μορφήν και θα αλλάξουν, συ όμως παραμένεις πάντοτε αιώνιος και αναλλοίωτος· τα πάντα σαν ένδυμα θα παληώσουν 12 και σαν εξωτερικόν ένδυμα θα τους περιτυλίξης και θα αλλάξουν μορφήν, συ όμως είσαι ο ίδιος πάντοτε και τα έτη σου δεν θα λάβουν ποτέ τέλος”. 13 Προς ποίον δε από τους αγγέλους είπεν ποτέ ο Θεός και Πατήρ· “κάθισε εις τα δεξιά μου έως ότου βάλω τους εχθρούς σου κάτω από τα πόδιά σου, σαν υποπόδιον, επάνω στο οποίον θα πατάς;” 14 Ολοι οι άγγελοι είναι πνεύματα υπηρετικά, τα οποία αποστέλλονται από τον Θεόν, δια να εξυπηρετούν αυτούς, που μέλλουν να κληρονομήσουν την σωτηρίαν.

(Β) 1Επειδή ακριβώς τόσον ασύγκριτα ανώτερος είναι ο Υιός, δια τούτο πρέπει πολύ περισσότερον να προσέχωμεν εις εκείνα, τα οποία ηκούσαμεν από το κήρυγμα των Αποστόλων, που είναι ιδικόν του κήρυγμα, μήπως τυχόν ποτέ παρεκκλίνωμεν από τον δρόμον της σωτηρίας. 2 Διότι εάν ο παλαιός νόμος, που ελέχθη στον Μωϋσήν δια μέσου των αγγέλων, απεδείχθη έγκυρος και ισχυρός και κάθε παράβασις αυτού και παρακοή έλαβε σαν μισθόν της την δικαίαν τιμωρίαν, 3 πως ημείς θα διαφύγωμεν την τιμωρίαν, εάν παραμελήσωμεν μίαν τόσον μεγάλην και ανεκτίμητον σωτηρίαν; Η σωτηρία δε αυτή ήρχισε να διδάσκεται από αυτόν τούτον τον Κυριον, παρεδόθη δε εις ημάς ως κατά πάντα βεβαία και αξιόπιστος από εκείνους, που την ήκουσαν κατ' ευθείαν από το στόμα του Κυρίου, δηλαδή από τους Αποστόλους.